четверг, 7 февраля 2013 г.

легенды аб назвах беларуских гарадоу

Вандруючы па Мсцславе, як, нбы Рым, стаць на сям пагорках над рачулкай Вхрой, адчуваеш, што правальваешся  мнулае. У цэнтры горада будынк не здымаюцца вышэй за трэц паверх гэта дазволена тольк райвыканкамаскаму гмаху ды храмам. Таму цуды тут не трэба шукаць пад зямлёй, як заклятыя скарбы . Уладзмр Караткевч нездарма называ горад зумрудным. Ён чароны. А дзвосы тут ляжаць на паверхн, на кожным кроку. ¶ не тольк  райцэнтры.

Першы горад зямл беларускай, культурная сталца Беларус, адкуль бярэ пачатак беларуская дзяржанасць  нацыянальная гсторыя. Усясла Чарадзей, Францыск Скарына, Ефрасння Полацкая... Гавораць, у Полацку, як з яляся палтычным  гандлёвым цэнтрам памж Усходам  Захадам, не магла не нарадзцца такая нкальная асоба, як Ефрасння. Штогод дзесятк тысяч турыста  плгрыма едуць у Полацк, каб пабачыць цэнтр старажытных беларускх зямель, горад, адкуль пачася свет...

Не дзва. Упершыню Слуцк упамнаецца  1116 годзе, у Аповесц мнулых часо , як цэнтр удзельнага княства. За многя стагоддз старажытны Слуцк пабачы  вялкх князё,  народных героя, перанёс нямала бед  святкава вялкя перамог. Слуцкя апалчэнцы змагался пад Грунвальдам, не дапусцл  горад крымскх татар. У час Вялкай Айчыннай вайны на тэрыторы раёна дзейнчал пяць партызанскх брыгад  шэраг атрада. Случчына радзма двух Героя Савецкага Саюза, дзесяц Героя Сацыялстычнай Працы, многх знакамтых лтаратара, кампазтара, навукоца, военачальнка. ¶ сёння паляводы, жывёлаводы раёна задаюць тон у працоным спаборнцтве вобласц, краны... Вялкая гсторыя старажытнага краю васоблена  непаторных помнках архтэктуры, мемарыяльных комплексах, знаках. Вось сем найбольш значных з х, выбраных непасрэдна жыхарам Слуцка  раёна.

На беразе малянчага Сенненскага возера раскнуся, як на далон, горад. Паедзем за сенам у Сеннае , казал нашыя продк. Славлася павятовае мястэчка свам сенным крмашом. Менавта з м  звязваюць паходжанне назвы райцэнтра Сянно, ц па-ранейшаму Сенна, Сеннае.

Першае летапснае памнанне аб м у Гусцнскм летапсе пазначана 1213 годам. Назву сваю атрыма ад прытока Дняпра рак Рэчыца, якая падала  яго  раёне старажытнага гарадзшча. У лку першых беларускх гарадо у 1511 годзе Рэчыца атрымала Магдэбургскае права, якое пацвярджала двойчы  1561  1596 гадах. Сёння Рэчыцк раён можа па праву ганарыцца свам дасягненням  радаваць мясцовых жыхаро  гасцей культурнай спадчынай.

¶ гэта не проста кутк, дзе сабраны матэрыялы пэнага крунку. Экспазцы х багатыя  разнастайныя, з гсторыяй роднага краю знаёмяцца  школьнк,  дарослыя. Першапрычынай такой з явы можна назваць энтузяста-збральнка, якя  заклал высновы гэтых музейных экспазцый. Але кольк б краязнаца н было, кал не будзе што збраць, нарад пошукавая справа прынясе плён. У гэтым кра нарадзлся або звязал з м свае лёсы 17 заслужаных дзеяча у розных галнах, 4 акадэмк  17 дактаро навук. Нямала выхадца з тутэйшых месца стал паэтам  псьменнкам, военачальнкам, грамадскм дзеячам. Таму  ёсць км ганарыцца сённяшнм жыхарам раёна, маладому пакаленню ёсць з каго браць жыццёвы прыклад.

Па капрах, якя днём  ноччу дастаюць з зямных нетра камень урадлвасц сльвнт. Па беласнежнаму прыгажуну Салгорску гораду шахцёра, абагачальнка, буданко, трыкатажнка. Па мноству помнка  мемарыяльных знака: у гады Вялкай Айчыннай вайны на тэрыторы раёна дзейнчал 8 партызанскх брыгад, у радах якх змагалася каля 7 тысяч патрыёта, пяцёра х земляко стал Героям Савецкага Саюза. Сёння з раёна больш як у пасотн адрасо вагоны, параходы вязуць каштоныя калйныя гнаенн, з горада на звядзенне розных аб екта едуць адны з лепшых у Беларус буданко, ва се вобласц рэспублк   краны блзкага замежжа адпраляюцца высакаякасная бялзна  верхняе адзенне. Раён вырабляе горназдабываючую тэхнку. Атрымлвае малако, мяса, хлеб. Летась хлебаробы раёна намалацл 125 тысяч тон збожжа, такога важкага караваю не ведала зямля салгорская.

Сем цуда Беларус / Народная газета

Комментариев нет:

Отправить комментарий